มาตรา 40 คือผู้ประกันตนภาคสมัครใจสำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ไม่มีนายจ้าง อายุ 15-65 ปีบริบูรณ์ เลือกจ่ายเงินสมทบได้ 3 ทางเลือก คือ 70 100 หรือ 300 บาทต่อเดือน ยิ่งจ่ายมากยิ่งได้ความคุ้มครองเพิ่มขึ้นเป็น 3 4 หรือ 5 กรณี แต่ไม่มีกรณีว่างงานในทุกทางเลือก
ประเด็นหลัก
- คุณสมบัติ: อายุ 15-65 ปีบริบูรณ์ ไม่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 และไม่เป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจลักษณะเดียวกัน
- ทางเลือกที่ 1 จ่าย 70 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 3 กรณี ทางเลือกที่ 2 จ่าย 100 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 4 กรณี ทางเลือกที่ 3 จ่าย 300 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 5 กรณี
- ทางเลือกที่ 2 และ 3 จ่ายเงินสมทบเพิ่มเติม (ออมเพิ่ม) ได้อีกไม่เกิน 1,000 บาทต่อเดือน
- สมัครได้ 9 ช่องทาง เช่น เว็บไซต์ สปส. แอปพลิเคชัน SSO Plus และเคาน์เตอร์เซอร์วิส 7-Eleven
ในบทความนี้
มาตรา 40 คืออะไร ใครสมัครได้บ้าง
มาตรา 40 คือผู้ประกันตนภาคสมัครใจสำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ไม่มีนายจ้าง เช่น พ่อค้าแม่ค้า เกษตรกร รับจ้างทั่วไป หรือฟรีแลนซ์ ไม่จำเป็นต้องเคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือมาตรา 39 มาก่อน
คุณสมบัติผู้สมัครตามที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด คือมีสัญชาติไทย (หรือเป็นกลุ่มที่กฎหมายระบุไว้เฉพาะ) อายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์และไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ ไม่เป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 และมาตรา 39 และไม่เป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการกรุงเทพมหานคร กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการส่วนท้องถิ่น หรือกองทุนของรัฐวิสาหกิจ/หน่วยงานรัฐลักษณะเดียวกัน รวมทั้งไม่เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐที่อยู่ภายใต้กฎหมายบำเหน็จบำนาญข้าราชการ
มาตรา 40 มีกี่ทางเลือก ต่างกันยังไง
มาตรา 40 เลือกจ่ายเงินสมทบได้ 3 ทางเลือก แต่ละทางเลือกให้ความคุ้มครองต่างกัน
| ทางเลือก | เงินสมทบ | จำนวนกรณีคุ้มครอง | กรณีที่คุ้มครอง |
|---|---|---|---|
| ทางเลือกที่ 1 | 70 บาท/เดือน | 3 กรณี | เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย |
| ทางเลือกที่ 2 | 100 บาท/เดือน | 4 กรณี | เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย ชราภาพ |
| ทางเลือกที่ 3 | 300 บาท/เดือน | 5 กรณี | เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ตาย ชราภาพ สงเคราะห์บุตร |
ผู้ประกันตนทางเลือกที่ 2 และทางเลือกที่ 3 จ่ายเงินสมทบเพิ่มเติม (ออมเพิ่ม) ได้อีกไม่เกิน 1,000 บาทต่อเดือน เพื่อเพิ่มเงินบำเหน็จชราภาพที่จะได้รับ ทุกทางเลือกไม่มีกรณีว่างงานรวมอยู่ในความคุ้มครอง
สมัครมาตรา 40 ต้องใช้เอกสารอะไร ที่ไหนบ้าง
เอกสารที่ใช้สมัครมีเพียง 2 อย่าง คือบัตรประจำตัวประชาชน (หรือบัตรอื่นที่ทางราชการออกให้แทน) และแบบคำขอสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40 (สปส.1-40) กรณีลงลายมือชื่อไม่ได้ ให้ใช้การประทับลายนิ้วมือแทน พร้อมผู้รับรองลายมือชื่อ 2 คน
สถานที่และช่องทางสมัครมีทั้งหมด 9 ทาง
- สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่ สำนักงานประกันสังคมจังหวัดและสาขาทุกแห่งทั่วประเทศ (ยกเว้นสำนักงานใหญ่)
- เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม www.sso.go.th
- เครือข่ายประกันสังคมทั่วประเทศ
- สายด่วนกระทรวงแรงงาน โทร. 1506
- ระบบ e-Self Service
- แอปพลิเคชันทางรัฐ
- แอปพลิเคชัน SSO Plus
- เคาน์เตอร์เซอร์วิส เซเว่น อีเลฟเว่น (7-11)
- เคาน์เตอร์ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)
ผู้พิการสมัครมาตรา 40 ได้ โดยต้องระบุลักษณะหรืออาการโดยละเอียด ยกเว้นผู้พิการทางสติปัญญาและผู้พิการที่ไม่อาจรับรู้สิทธิที่พึงได้รับ ซึ่งไม่สามารถสมัครได้
จ่ายเงินสมทบมาตรา 40 ช่องทางไหนได้บ้าง
นอกจากสมัครแล้ว ยังต้องเลือกช่องทางชำระเงินสมทบต่อเนื่องทุกเดือนด้วย มีให้เลือกหลายช่องทาง
- หักบัญชีธนาคาร ตัดบัญชีทุกวันที่ 20 ของเดือน หากตรงวันหยุดราชการ ธนาคารจะหักบัญชีในวันทำการถัดไป
- เคาน์เตอร์ธนาคาร ธนาคารกรุงไทยและธนาคารกรุงศรีอยุธยา รับชำระเฉพาะงวดปัจจุบันพร้อมเงินสมทบเพิ่มเติมไม่เกินเดือนละ 1,000 บาท (ไม่รับชำระล่วงหน้า) ส่วนธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรรับทั้งงวดปัจจุบันและล่วงหน้าไม่เกิน 12 งวดเดือน
- เคาน์เตอร์เซอร์วิส รับชำระงวดปัจจุบันและล่วงหน้าไม่เกิน 12 งวดเดือน พร้อมเงินสมทบเพิ่มเติมไม่เกินเดือนละ 1,000 บาท
- เคาน์เตอร์โลตัส รับชำระเฉพาะงวดเดือนปัจจุบัน
- เคาน์เตอร์บุญเติม Bill Payment รับชำระงวดปัจจุบันพร้อมเงินสมทบเพิ่มเติมไม่เกินเดือนละ 1,000 บาท
มาตรา 40 มีเงินว่างงานไหม
ไม่มี ทุกทางเลือกของมาตรา 40 ไม่มีกรณีว่างงานรวมอยู่ในความคุ้มครองเลย ต่างจากมาตรา 33 ที่มีกรณีนี้อยู่ ผู้ที่ต้องการสิทธิเงินทดแทนกรณีว่างงานต้องเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ในขณะสิ้นสภาพลูกจ้างเท่านั้น อ่านเงื่อนไขเงินว่างงานแบบเต็มที่ ว่างงาน 2569 ขึ้นทะเบียนประกันสังคม ได้เงินเท่าไหร่
ข้าราชการบำนาญสมัครมาตรา 40 ได้ไหม
ได้ สำนักงานประกันสังคมระบุไว้เป็นกรณีเฉพาะว่าข้าราชการบำนาญสามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 40 ได้ เนื่องจากข้าราชการบำนาญพ้นจากการเป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการไปแล้ว และไม่เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐที่อยู่ภายใต้บังคับตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญข้าราชการอีกต่อไป
ดูภาพรวมเปรียบเทียบทั้ง 3 มาตราและอ่านเรื่องมาตรา 39 สำหรับคนที่เคยเป็นลูกจ้างมาก่อนที่ ประกันสังคม มาตรา 33 39 40 คืออะไร ต่างกันยังไง
อ่านเพิ่มเติม
- ประกันสังคม มาตรา 33 39 40 คืออะไร ต่างกันยังไง
- ประกันสังคม มาตรา 39 คืออะไร สมัครยังไง จ่ายเท่าไหร่
- ว่างงาน 2569 ขึ้นทะเบียนประกันสังคม ได้เงินเท่าไหร่
- งานราชการล่าสุดทุกหน่วยงาน
คำถามที่พบบ่อย
มาตรา 40 คืออะไร ใครสมัครได้?
ผู้ประกันตนภาคสมัครใจสำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ไม่มีนายจ้าง อายุ 15-65 ปีบริบูรณ์ ไม่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 หรือ 39 และไม่เป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการหรือกองทุนลักษณะเดียวกัน
มาตรา 40 มีกี่ทางเลือก ต่างกันยังไง?
มี 3 ทางเลือก ทางเลือกที่ 1 จ่าย 70 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 3 กรณี ทางเลือกที่ 2 จ่าย 100 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 4 กรณี (เพิ่มชราภาพ) ทางเลือกที่ 3 จ่าย 300 บาทต่อเดือน คุ้มครอง 5 กรณี (เพิ่มสงเคราะห์บุตร)
มาตรา 40 มีเงินว่างงานไหม?
ไม่มี ทุกทางเลือกของมาตรา 40 ไม่มีกรณีว่างงานรวมอยู่ในความคุ้มครอง สิทธินี้มีเฉพาะผู้ประกันตนมาตรา 33 เท่านั้น
ข้าราชการบำนาญสมัครมาตรา 40 ได้ไหม?
ได้ เพราะข้าราชการบำนาญพ้นจากการเป็นสมาชิกกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการแล้ว และไม่เป็นเจ้าหน้าที่รัฐภายใต้กฎหมายบำเหน็จบำนาญข้าราชการอีกต่อไป
สมัครมาตรา 40 ใช้เอกสารอะไร ที่ไหนบ้าง?
ใช้บัตรประจำตัวประชาชนและแบบคำขอ สปส.1-40 สมัครได้ 9 ช่องทาง เช่น สำนักงานประกันสังคมทุกแห่ง เว็บไซต์ www.sso.go.th แอปพลิเคชัน SSO Plus หรือเคาน์เตอร์เซอร์วิส 7-Eleven
ออมเพิ่มมาตรา 40 ได้สูงสุดเท่าไหร่?
ผู้ประกันตนทางเลือกที่ 2 และทางเลือกที่ 3 จ่ายเงินสมทบเพิ่มเติม (ออมเพิ่ม) ได้อีกไม่เกิน 1,000 บาทต่อเดือน ทางเลือกที่ 1 ไม่มีสิทธิออมเพิ่ม
อายุเกิน 65 ปียังสมัครมาตรา 40 ได้ไหม?
สมัครครั้งแรกไม่ได้ เพราะเงื่อนไขกำหนดอายุผู้สมัครไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์ ณ วันที่ยื่นสมัคร
ผู้พิการสมัครมาตรา 40 ได้ไหม?
ได้ โดยต้องระบุลักษณะหรืออาการของผู้พิการโดยละเอียด ยกเว้นผู้พิการทางสติปัญญาและผู้พิการที่ไม่อาจรับรู้สิทธิที่พึงได้รับ ซึ่งไม่สามารถสมัครและขึ้นทะเบียนได้
อ่านต่อ: ประกาศรับสมัครงานราชการล่าสุด
อัปเดตล่าสุด 27 ก.ย. 2569
