ลดหย่อนภาษี 2569 สำหรับข้าราชการ พนักงานราชการ และลูกจ้างภาครัฐ สามารถใช้สิทธิหักลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัวควบคู่กับสิทธิเฉพาะของบุคลากรภาครัฐ เช่น เงินสะสมกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) เงินสมทบประกันสังคม เบี้ยประกันชีวิต ประกันสุขภาพ ดอกเบี้ยที่อยู่อาศัย และกองทุนลดหย่อนภาษีอย่าง ThaiESG และ RMF เพื่อเตรียมยื่นภาษีออนไลน์ (ภ.ง.ด.91 / ภ.ง.ด.90) กับกรมสรรพากร
ประเด็นหลัก
- ข้าราชการที่เป็นสมาชิก กบข. นำเงินสะสมและเงินสะสมส่วนเพิ่มไปลดหย่อนภาษีได้ตามจริง แต่รวมกับกลุ่มกองทุนเพื่อการเกษียณแล้วต้องไม่เกินเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด
- พนักงานราชการและลูกจ้างที่อยู่ในระบบประกันสังคม นำเงินสมทบประกันสังคมที่จ่ายจริงไปหักลดหย่อนภาษีประจำปีได้
- ค่าลดหย่อนส่วนตัวอยู่ที่ 60,000 บาท พร้อมสิทธิลดหย่อนคู่สมรส บุตร ค่าฝากครรภ์และคลอดบุตร และค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดาตามเงื่อนไขกรมสรรพากร
- การยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีภาษี 2569 ผ่านระบบออนไลน์ D-MyTax (E-Filing) ของกรมสรรพากร ช่วยให้ตรวจสอบรายการลดหย่อนที่เชื่อมระบบและขอคืนภาษีได้สะดวกขึ้น
ในบทความนี้
ตารางสรุปรายการลดหย่อนภาษี 2569 ที่ข้าราชการและพนักงานราชการใช้บ่อย
รายการหักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มหลัก ได้แก่ ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว สวัสดิการและเงินออมภาคบังคับ (กบข. หรือประกันสังคม) ประกันและการลงทุนเพื่ออนาคต รวมถึงเงินบริจาคและดอกเบี้ยที่อยู่อาศัย
| หมวดค่าลดหย่อน | รายการ | วงเงินและเงื่อนไขหลักตามเกณฑ์กรมสรรพากร |
|---|---|---|
| ส่วนตัวและครอบครัว | ค่าลดหย่อนส่วนตัว | 60,000 บาท สำหรับผู้มีเงินได้ทุกคน |
| ส่วนตัวและครอบครัว | คู่สมรส (ไม่มีเงินได้) | 60,000 บาท กรณีจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายและคู่สมรสไม่มีเงินได้ |
| ส่วนตัวและครอบครัว | บุตร และค่าฝากครรภ์-คลอดบุตร | บุตรคนละ 30,000 บาท (บุตรคนที่ 2 ขึ้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้ 60,000 บาท) และค่าฝากครรภ์-คลอดบุตรตามที่จ่ายจริงรวมไม่เกิน 60,000 บาทต่อครรภ์ (เฉพาะส่วนที่ไม่ได้เบิกสวัสดิการ) |
| ส่วนตัวและครอบครัว | อุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา | คนละ 30,000 บาท (บิดามารดาอายุ 60 ปีขึ้นไป มีเงินได้พึงประเมินไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี และใช้สิทธิซ้ำระหว่างพี่น้องไม่ได้) |
| สวัสดิการภาครัฐ | เงินสะสม กบข. (ข้าราชการ) | ตามที่จ่ายจริงสูงสุดไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินเดือน และเมื่อรวมกับ RMF ประกันบำนาญ และกองทุนเกษียณอื่นต้องไม่เกิน 500,000 บาท |
| สวัสดิการภาครัฐ | เงินสมทบประกันสังคม (พนักงานราชการ/ลูกจ้าง) | ตามที่จ่ายจริงตลอดปีภาษี ตามเพดานเงินสมทบที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด |
| ประกันและที่อยู่อาศัย | ประกันชีวิตและประกันสุขภาพ | ประกันชีวิตทั่วไปสูงสุด 100,000 บาท ประกันสุขภาพตนเองสูงสุด 25,000 บาท (รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท) และประกันสุขภาพบิดามารดาสูงสุด 15,000 บาท |
| ประกันและที่อยู่อาศัย | ดอกเบี้ยกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย | ตามที่จ่ายจริงแต่ไม่เกิน 100,000 บาท สำหรับดอกเบี้ยสินเชื่อบ้านหรือคอนโดเพื่ออยู่อาศัย |
| กองทุนลดหย่อนภาษี | กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (ThaiESG) | ตามเกณฑ์มาตรการภาษีที่บังคับใช้ในปีภาษีนั้น (แยกวงเงินจากกลุ่มกองทุนเกษียณ 500,000 บาท) ต้องถือครองตามระยะเวลาที่กำหนด |
ผู้ที่ต้องการตรวจสอบฐานเงินเดือนของตนเองเพื่อคำนวณเงินได้ทั้งปี สามารถดูตารางอัตราเงินเดือนล่าสุดได้ที่ ตารางเงินเดือนข้าราชการ 2569 (ปี 69) ฐานเงินเดือนตามวุฒิ และสำหรับพนักงานราชการดูได้ที่ เงินเดือนพนักงานราชการ 2569 แต่ละวุฒิได้เท่าไร
เงินสะสม กบข. และเงินสมทบประกันสังคม ลดหย่อนได้เท่าไร
จุดต่างสำคัญระหว่างข้าราชการกับพนักงานราชการในการวางแผนภาษีคือระบบกองทุนสวัสดิการที่ถูกหักจากเงินเดือนทุกเดือน
- ข้าราชการที่เป็นสมาชิก กบข.: เงินสะสมตามกฎหมาย (ร้อยละ 3) และเงินสะสมส่วนเพิ่ม (ออมเพิ่มสูงสุดรวมแล้วไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินเดือน) สามารถนำไปหักลดหย่อนภาษีได้ตามที่ส่งสะสมจริงในปีภาษีนั้น แต่เมื่อรวมกับกองทุน RMF กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนสงเคราะห์ครูโรงเรียนเอกชน กองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) และเบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญแล้ว ต้องไม่เกิน 500,000 บาท อ่านรายละเอียดระบบ กบข. เพิ่มเติมได้ที่ บำเหน็จบำนาญ ข้าราชการ คำนวณอย่างไร เช็กสูตร กบข.
- พนักงานราชการและลูกจ้างชั่วคราว: อยู่ในระบบประกันสังคม มาตรา 33 จึงนำเงินสมทบประกันสังคมที่ถูกหักจ่ายจริงตลอดทั้งปีไปใช้ลดหย่อนภาษีได้ ดูความแตกต่างของแต่ละมาตราได้ที่ ประกันสังคม มาตรา 33 39 40 คืออะไร ต่างกันยังไง
- ข้าราชการครูที่เป็นสมาชิก ช.พ.ค.: เงินสงเคราะห์รายศพ ช.พ.ค. ไม่ใช่เบี้ยประกันชีวิตตามประมวลรัษฎากร จึงไม่สามารถนำใบเสร็จเงินสงเคราะห์รายศพมาหักลดหย่อนภาษีในหมวดเบี้ยประกันชีวิตได้ แต่หากมีประกันชีวิตหรือสินเชื่อที่อยู่อาศัยที่เข้าเกณฑ์กรมสรรพากร สามารถใช้สิทธิในหมวดนั้นแยกต่างหากได้
ประกันชีวิต ประกันสุขภาพ และดอกเบี้ยบ้านข้าราชการ
แม้ข้าราชการจะมี สิทธิรักษาพยาบาลข้าราชการ ที่ครอบคลุมตนเอง บิดามารดา คู่สมรส และบุตรอยู่แล้ว แต่ข้าราชการและพนักงานราชการจำนวนมากเลือกทำประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ ประกันบำนาญ หรือประกันสุขภาพเพิ่มเติมเพื่อคุ้มครองค่าห้องพิเศษและใช้สิทธิลดหย่อนภาษี
ในส่วนของที่อยู่อาศัย ข้าราชการที่ใช้สิทธิ สินเชื่อสวัสดิการข้าราชการ ออมสินและ ธอส. หรือ สินเชื่อบ้านข้าราชการ ธอส. เพื่อซื้อหรือปลูกสร้างที่อยู่อาศัย สามารถนำ “ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย” ที่จ่ายจริงในปีภาษีไปลดหย่อนได้สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท (ไม่รวมเงินต้น และต้องไม่ใช่สินเชื่อเอนกประสงค์ทั่วไป) โดยควรแจ้งความประสงค์ให้ธนาคารส่งข้อมูลดอกเบี้ยบ้านทางอิเล็กทรอนิกส์ให้กรมสรรพากร
กองทุน ThaiESG และ RMF สำหรับวางแผนภาษี
สำหรับข้าราชการที่ออมเพิ่มใน กบข. จนเต็มเพดานหรือต้องการกระจายการลงทุน มีกองทุนรวมที่ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้ 2 กลุ่มหลัก
- กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (ThaiESG): เน้นลงทุนในหลักทรัพย์ด้านความยั่งยืนของไทย จุดเด่นคือวงเงินลดหย่อนของ ThaiESG แยกต่างหากจากวงเงินรวม 500,000 บาทของกลุ่มเกษียณ (กบข. + RMF + ประกันบำนาญ) ทำให้ข้าราชการที่ส่ง กบข. เต็มเพดานแล้วยังใช้สิทธิ ThaiESG เพิ่มเติมได้ตามเกณฑ์ที่กรมสรรพากรประกาศ
- กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF): ใช้สะสมเงินเพื่อการเกษียณควบคู่กับ กบข. ได้ แต่ยอดซื้อ RMF เมื่อรวมกับเงินสะสม กบข. และประกันบำนาญแล้วต้องไม่เกิน 500,000 บาท และต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการลงทุนต่อเนื่องจนถึงอายุ 55 ปีบริบูรณ์
ข้อควรระวัง: ข้อมูลในบทความนี้เป็นการสรุปหลักเกณฑ์ภาษีเพื่อประกอบการวางแผนเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุนหรือการชี้ช่องประกันภัย ผู้มีเงินได้ควรตรวจสอบเงื่อนไขปีภาษีล่าสุดจากกรมสรรพากร และศึกษาหนังสือชี้ชวนรวมถึงความเสี่ยงก่อนตัดสินใจลงทุน
วิธียื่นภาษีออนไลน์ (ภ.ง.ด.90 / ภ.ง.ด.91) สำหรับข้าราชการ
ข้าราชการและพนักงานราชการสามารถยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปีผ่านเว็บไซต์ของกรมสรรพากรได้ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงต้นเดือนเมษายนของปีถัดไป โดยมีขั้นตอนเตรียมตัวดังนี้
- ดาวน์โหลดหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ): ขอรับจากฝ่ายการเงินของหน่วยงานต้นสังกัด หรือดาวน์โหลดจากระบบ เช็คสลิปเงินเดือนข้าราชการออนไลน์ ของสังกัดตนเอง เพื่อตรวจยอดเงินได้พึงประเมินทั้งปี ภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่าย และเงินสะสม กบข. หรือประกันสังคม
- เลือกแบบฟอร์มให้ตรงแหล่งรายได้: หากมีเฉพาะเงินเดือน เงินประจำตำแหน่ง และค่าตอบแทนจากทางราชการเพียงอย่างเดียว ให้ยื่นแบบ ภ.ง.ด.91 แต่หากมีรายได้ทางอื่นด้วย เช่น เงินปันผล ค่าเช่า หรือรายได้เสริม ให้ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90
- ตรวจสอบข้อมูลในระบบ D-MyTax (My Tax Account): เข้าสู่ระบบยื่นแบบออนไลน์ของกรมสรรพากรด้วย Digital ID (แอปพลิเคชัน ThaID) เพื่อดึงข้อมูลค่าลดหย่อนที่เชื่อมระบบอิเล็กทรอนิกส์แล้ว เช่น กบข. ประกันสังคม เบี้ยประกัน ดอกเบี้ยบ้าน และกองทุนลดหย่อนภาษี
- เลือกช่องทางรับเงินคืนภาษี: กรณีมีภาษีที่ถูกหักไว้เกินและต้องการขอคืนภาษี แนะนำให้ผูกบัญชีพร้อมเพย์ด้วยเลขประจำตัวประชาชน เพื่อรับเงินคืนเข้าบัญชีโดยเร็วหลังกรมสรรพากรพิจารณาอนุมัติ
คำถามที่พบบ่อย
ข้าราชการเงินเดือนเท่าไรถึงต้องยื่นภาษี 2569?
ผู้มีเงินได้จากเงินเดือนเพียงอย่างเดียว (โสด) หากมีรายได้รวมทั้งปีเกิน 120,000 บาท (เฉลี่ยเดือนละ 10,000 บาท) มีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษี แม้คำนวณหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้วจะยังไม่ต้องเสียภาษีก็ตาม ส่วนเกณฑ์เริ่มเสียภาษีจริงสำหรับคนโสดที่มีเฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท จะเริ่มเมื่อรายได้สุทธิเกิน 150,000 บาทต่อปี (หรือรายได้รวมเกินปีละ 260,000 บาท)
เงินสะสม กบข. ลดหย่อนภาษี 2569 ได้สูงสุดเท่าไร?
นำเงินสะสมและเงินออมเพิ่มใน กบข. ไปลดหย่อนภาษีได้ตามที่จ่ายจริงสูงสุดไม่เกินร้อยละ 30 ของเงินเดือน และเมื่อรวมกับกองทุนเพื่อการเกษียณอื่น (เช่น RMF และประกันบำนาญ) ต้องไม่เกิน 500,000 บาทต่อปีภาษี
เงินสงเคราะห์รายศพ ช.พ.ค. นำมาลดหย่อนภาษีได้ไหม?
ไม่ได้ เนื่องจากเงินสงเคราะห์ครอบครัว ช.พ.ค. เป็นการฌาปนกิจสงเคราะห์ ไม่ใช่เบี้ยประกันชีวิตตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร จึงนำมาหักลดหย่อนในหมวดเบี้ยประกันชีวิตไม่ได้
ข้าราชการยื่นภาษีออนไลน์ใช้ ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91?
หากทั้งปีมีรายได้เฉพาะเงินเดือน ค่าจ้าง และเงินเพิ่มจากทางราชการเท่านั้น (เงินได้มาตรา 40(1)) ให้ใช้แบบ ภ.ง.ด.91 แต่หากมีรายได้อื่นนอกจากเงินเดือน เช่น เงินปันผล ค่าเช่า หรือค้าขาย ให้ใช้แบบ ภ.ง.ด.90
ดอกเบี้ยสวัสดิการกู้ซื้อบ้านของข้าราชการ ลดหย่อนภาษีได้ไหม?
ลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงสูงสุดไม่เกิน 100,000 บาทต่อปีภาษี เฉพาะดอกเบี้ยจากสินเชื่อเพื่อซื้อ เช่าซื้อ หรือปลูกสร้างที่อยู่อาศัย (ไม่รวมเงินต้นและไม่รวมสินเชื่อเอนกประสงค์)
ที่มา: กรมสรรพากร (สิทธิหักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา) · ระบบ E-Filing กรมสรรพากร · กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.)
อ่านต่อ: ตารางเงินเดือนข้าราชการ 2569 (ปี 69) ฐานเงินเดือนตามวุฒิ
อัปเดตล่าสุด 17 ต.ค. 2569
