เวลาที่เราไปตรวจโรคโดยเฉพาะแพทย์แผนจีน แพทย์จะบอกให้เราแลบลิ้นเพื่อตรวจโรค เพราะโรคที่เกิดขึ้นสามารถสังเกตได้เบื้องต้นจากการเปลี่ยนแปลงของลิ้นนั่นเอง ลิ้นแบบไหนที่เรียกว่าป่วยและต้องรีบรักษา วันนี้เราจะมาเรียนรู้ศาสตร์นี้เพื่อใช้ในการวิเคราะห์โรคที่อาจเกิดคุณกับตัวคุณเองกัน
ตามองค์ความรู้ในภูมิปัญญาของชาวจีน อธิบายถึงความเชื่อเรื่องลิ้นที่เชื่อมโยงกับอวัยวะภายใน ว่าความสัมพันธ์ระหว่างลิ้นต่ออวัยวะต่างๆภายในร่างกายมีดังต่อไปนี้
ตำแหน่งบริเวณลิ้น
ปลายลิ้น บ่งบอกถึงความผิดปกติของหัวใจและปอด
กลางลิ้น บ่งบอกถึงความผิดปกติของม้ามและกระเพาะอาหาร ถ้าลิ้นมีฝ้าหนา โดยเฉพาะบริเวณกลางลิ้น แสดงว่าระบบย่อยอาหารไม่ดี เกิดความชื้น หรือมีเสมหะสะสมอยู่ในร่างกาย
โคนลิ้น บ่งบอกถึงความผิดปกติของไต ถ้าฝ้าที่โคนลิ้นลอกออกจนเห็นผิวลิ้น แสดงว่าไตหยินพร่อง
ขอบลิ้นด้านข้าง บ่งบอกถึงความผิดปกติของตับและถุงน้ำดี เช่นด้านข้างขอบลิ้นมีจุด
ทีนี้มาลองด้วยตัวเองกันดู เวลาที่เหมาะสมมากที่สุด คือ ช่วงเช้าหลังตื่นนอน โดยให้แลบลิ้นส่องกระจก และสังเกตสีลิ้นในแต่ละวัน การแลบลิ้นต้องแลบออกมาสบายๆ เป็นธรรมชาติ ห้ามเกร็ง หรือห่อลิ้น ความแตกต่างของสีลิ้นสามารถบอกอะไรเราได้บ้าง มาดูกันค่ะ
สีลิ้น
สีแดงอ่อน เป็นปกติ หรือมีภาวะโรคค่อนข้างเบา
สีขาวซีด ชี่พร่อง เลือดพร่อง หยางพร่อง อาการเช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ไม่มีเรี่ยวแรง ไม่อยากพูดคุย ใจสั่น หายใจถี่ เหงื่อออกง่าย ง่วงเหงาหาวนอนบ่อย หน้าตาอิดโรย มือเท้าเย็น เวียนศีรษะ หน้ามืด ตาลาย รู้สึกสมองล้า ขี้หลงขี้ลืม ขาดสมาธิ เบื่ออาหาร ภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นหวัดง่าย ท้องเดินหรือท้องผูกเป็นประจำ
สีแดงสด หยินพร่อง อาการเช่น ปากแห้งคอแห้ง นอนไม่หลับกระสับกระส่าย เหงื่อออกตอนนอนหลับเวลากลางคืน ร้อนใน ฝ่ามือฝ่าเท้า และทรวงอกร้อน ปัสสาวะปริมาณน้อยและเหลืองเป็นต้น
สีแดงเข้ม มีความร้อนสะสมภายใน หรือเกิดอาการหยินพร่องอย่างรุนแรงกว่าลิ้นสีแดงสด
สีม่วงคล้ำ ชี่ติดขัด ระบบเลือดไหลเวียนไม่ดี มีเลือดคลั่ง
ส่วนขนาดของลิ้นก็สามารถบ่งบอกภาวะโรคได้ดีเช่นกัน ดังนี้
ขนาดลิ้น
ขนาดปกติ เป็นปกติ หรือภาวะโรคค่อนข้างเบา อาจต้องดูสีลิ้นหรือ ฝ้าบนลิ้นร่วมด้วย
ขนาดใหญ่ หนา แลบออกมาเต็มปาก มีสารน้ำและความชื้นสะสมในร่างกายมากเกินไป
ขนาดเล็กและบาง ชี่พร่อง เลือดพร่อง หยินพร่อง เกิดไฟ
[ads]
วิธีการตรวจรักษาโดยแพทย์
เราอาจจะตรวจดูลิ้นเล่นๆได้ด้วยตัวเอง แต่ถ้าต้องการตรวจแบบจริงจังต้องให้แพทย์ช่วยตรวจให้ สำหรับวิธีตรวจลิ้นโดยแพทย์จีนจะต้องดูลิ้นไล่ตั้งแต่ปลายลิ้นไปที่กลางและข้างขอบลิ้นจนถึงโคนลิ้น โดยในห้องตรวจต้องมีแสงสว่างเพียงพอ หรือมีแสงเดย์ไลท์(Day light) เพื่อช่วยในการมองเห็น
สิ่งที่ผู้ป่วยควรปฏิบัติก่อนการตรวจ
1. ไม่ควรดื่มเครื่องดื่ม อาหาร หรือแม้แต่อมลูกอม เพราะยาอมอาจจะทำให้สีของลิ้นเปลี่ยน หรือมีคราบอาหารติดอยู่ที่ลิ้นเพิ่มขึ้นก็ได้
2. ไม่ควรขูดหรือแปรงลิ้นในวันที่จะเข้ารับการตรวจรักษา
แค่เห็นลิ้น ก็รู้ความผิดปกติภายในร่างกายแล้ว ดังนั้น หากมีเวลาก็ต้องหมั่นตรวจลิ้นหน้ากระจกกันบ่อยๆ เพราะลิ้นสามารถบ่งบอกโรคต่างๆได้ดีแบบไม่มีโกหก เมื่อรู้ปัญหาก่อนจะได้หาทางแก้ไขได้ทันเวลาและไม่ต้องป่วยหนักก่อนจึงค่อยรู้ตัว
ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก cheewajit.com
[ads=center]
